İzmir Buca ’nın Kültürel Mirası Olan Roels Malikanesinin Yıkılmasına İzmirlilerden Büyük Tepki gösterdi

İzmir’in Buca ilçesi, çok kültürlü geçmişini yansıtan önemli bir yapıyı daha kaybetti. İnönü Mahallesi’nde bulunan ve en az 75 yıllık geçmişe sahip Roels Köşkü, alınan yıkım kararıyla tamamen ortadan kaldırıldı. Flaman mimarisiyle dikkat çeken ve Buca’nın kent belleğinde özel bir yere sahip olan yapı, yıkımın ardından kamuoyunda geniş yankı uyandırdı.

Flaman Mimarisinin Buca’daki Nadir Temsilcisi

Arşiv kayıtlarına göre Roels Köşkü, 1945–1955 yılları arasında Belçikalı Roels ailesi tarafından inşa edildi. Ailenin kendi ülkelerindeki mimari anlayışı yansıtan Flaman tarzı, köşkü Buca’daki diğer yapılardan ayırıyordu. Bu yönüyle yapı, yalnızca bir konut değil; Levanten kültürünün ve Buca’nın kozmopolit geçmişinin somut bir simgesi olarak görülüyordu. Uzmanlar, köşkün İzmir’de bu mimari tarzın en özgün örneklerinden biri olduğuna dikkat çekiyordu.

“Tarihi Yapı” Ölçütlerini Karşılıyordu

Uzman görüşlerine göre bir yapının tarihi sayılabilmesi için yüzlerce yıllık olması gerekmiyor. En az 50 yıllık geçmişe sahip, mimari, kültürel ya da kentsel belleğe katkı sunan yapılar da “tarihi yapı” kapsamında değerlendiriliyor. Roels Köşkü; yaşı, özgün Flaman mimarisi ve Buca’nın çok kültürlü kimliğini yansıtmasıyla bu kriterleri karşılıyordu. Buna rağmen yapı için tescil ya da koruma kararı alınmadı, yıkım tercih edildi.

Yıkım Kararı Neden Alındı?

Tapu kayıtlarına göre köşk, 574 ada 78 parselde, 512 metrekarelik bir alan üzerinde yer alıyordu. Çeşitli dijital arşivlerde ve “Atalarımızın Toprakları” adlı platformda Buca’nın tarihi yapıları arasında gösterilen köşkün yıkılması, kararın gerekçelerine dair soru işaretlerini artırdı. Yıkıma ilişkin net ve teknik bir açıklamanın yapılmamış olması, tepkilerin büyümesine neden oldu.

Vatandaşlardan Buca Belediyesi’ne Tepki

Yıkımın ardından çok sayıda Bucalı ve İzmirliler, Buca Belediyesi’ne ve Belediye Başkanı Görkem Duman’a tepki gösterdi. Sosyal medyada “Buca’nın kent belleği yok ediliyor” yorumları öne çıkarken, bazı vatandaşlar “Metruk ve kaçak yapılar dururken bu köşk neden yıkıldı?” sorusunu gündeme taşıdı. Yapının güçlendirilerek korunabileceğini savunanlar, olası “depreme dayanıksızdı” açıklamalarının yeterli olmayacağını dile getirdi.

Gölcük Devlet Konukevi Örneği Gündemde

Roels Köşkü’nün Türkiye ilk flaman mimarisi örneğinin yıkımıyla birlikte benzer mimari özellikler taşıyan tek yapı .  Yapımı 1958 yılına uzanan Bolu Gölcük Gölü kıyısındaki Devlet Konukevi’ kaldı. Gölcük Tabiat Parkı içinde yer alan bu yapı, Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından “tabiat parkı” statüsüyle koruma altındaki bir alanın parçası olarak varlığını sürdürüyor. Burada doğal çevre ve peyzaj korunurken, yapı da kamusal işleviyle yaşatılıyor.

“Koruma Mümkündü” Eleştirisi

Vatandaşlara göre Roels Köşkü için de benzer bir yaklaşım benimsenebilirdi. Türkiye’de Flaman mimarisinin ilk ve nadir örneklerinden biri olduğu ifade edilen Roels Malikanesi’nin, güçlendirme ve restorasyonla korunmasının mümkün olduğu savunuluyor. Bu nedenle yıkım kararı, yalnızca yerel değil, ülke genelinde kültürel mirasın korunmasına dair tartışmaları da beraberinde getirdi.

Buca Bir Değerini Daha Kaybetti

Roels Köşkü’nün yıkılmasıyla Buca, sadece bir binayı değil; 1950’li yıllardan bugüne uzanan çok kültürlü tarihinin önemli bir izini daha kaybetmiş oldu. İlçede şimdi şu soru daha yüksek sesle soruluyor: “Buca’nın ve İzmir’in kültürel mirası neden korunamıyor?”

Kaynak Gündem Buca

Buca ’nın Tarihi Bir Simgesi Daha Yok Oldu: Roels Köşkü Yok Oldu